۲۶ شهریور, ۱۴۰۵ ۱۱:۵۵
واکاوی دلایل ریزش بازار و چند توصیه
از سهامداران اصرار؛ از سازمان انکار
هلن عصمت پناه، کارشناس بازار سرمایه
اقتصادتایمز: بیش از دوسال است به دلیل شرایط فرسایشی بازارسرمایه، خسارتهای مالی و روحی بسیاری به سرمایهگذاران و کسبوکارهای فعال در بازار سرمایه وارد شده و مسوولان مرتبط نهتنها در این زمینه پاسخگو نبودند؛ بلکه تاکنون نسبت به شرایط بحرانی بازار بیتفاوت رفتار کردهاند. این روزها بازار با وجود ارزندگی برخی سهام، P/ Eهای تعدیلی مطلوب و قیمتهای کف برخی نمادهای بنیادی و ارائه گزارشهای مطلوب برخی کسب وکارها و… بستر رشد مناسبی دارد، ضمن اینکه نقاط قیمت سهام ارزنده نیز برای فروش و خروج توصیه نمیشود، اما ترس از ریزش بیشتر بازار و بلاتکلیفی گسترده و کم توجهی مدیران به شرایط موجود، در شرایطی که سهامداران در بیاعتمادی شدید به سر میبرند، آنقدر زیاد است که باعث فروش سهام در قیمتهای اندک شده است. با توجه به پرسش و پاسخی که با سهامداران خرد داشتم، در این یادداشت تمام دلایل ریزش بازار، مطالبات از سازمان بورس و میزان تاثیر تغییر عشقی بر بازار سرمایه از زبان سهامداران خرد آسیبدیده که اولویت بورس هستند مکتوب شده است. از این رو انتظار میرود از طرف مسوولان به طور جدی مورد توجه قرار گیرد.
دلایل ریزش بازار
*کم توجهی مسوولان مربوطه در رفع سادهترین مشکلات، بیتوجهی به آینده صنایع و تطبیق با بازارهای جهانی به دلیل سوءمدیریت، تدوین قوانین یکشبه مسوولان، بیتدبیری سازمان بورس، دخالت دولت به دلیل اینکه بیش از۷۰درصد بازار دست اوست، دستکاری و سیاستگذاری یکطرفه، خودخواهانه و غلط دولت، عدممدیریت، عدمبرنامه و نبود طرح حمایت از طرف دولت، ضعف شدید عملکرد دولت، سازمان، نهادهای مالی و مسوولان و مدیران مربوطه و… باعث شده است تا بازارسرمایه را به حال خودش رها کنند و باعث از بین بردن امنیت مالی در راستای سود و منافعشان شوند.
*قانونشکنی بسیاری از بازارگردانها، فساد در عملکرد آنها، ایجاد فشار فروش شدید از طرف آنها و… باعث شده است تا مفهوم نادرست بازارگردانی گسترده شود. سهامداران معتقدند این گروه، با عملکرد ضعیف و متداوم اجازه رشد به بازار را نخواهند داد و باید بازارگردانی تعطیل شود.
*رفتار سلیقهای ناظر، باز و بسته شدن دلبخواهی نمادها بدون در نظر گرفتن سرمایه سرمایهگذاران و رفتارهای ناشایست و تصمیمات اشتباه از طرف آنهاست.
*قانونشکنی کدهای حقوقی، فروش هدفمند و آبشاری آنها و… باعث شده است تا سهامداران خواستار مسدود کردن کدهای حقوقی متخلف باشند.
*صندوق تثبیت، بیکفایتی برخی مدیران انتصابی دولت در صندوقها و نبود شفافیت در این صندوقها؛ ضمن اینکه این صندوقها موظفند برای تامین نظر فعالان و سرمایهگذاران، اعم از حقیقی و حقوقی، عملکرد خود را شفاف کنند.
*اقتصاد دستوری، نرخ بهره بالای بین بانکی، فروش اوراق اخزا با نرخ بهره بالا، تداوم چالشهای ساختاری اقتصادی و به دنبال آن ریزش بورس، عدمرفع تحریمها، تورم، کسری بودجه، ریزش کامودیتیها، عدمامنیت اقتصادی، نبود چشمانداز اقتصادی روشن، عدمثبات و شفافیت اقتصادی، چشمانداز انقباضی اقتصاد جهانی، رکود جهانی، جلوگیری از واقعیسازی قیمت دلار، نوسانات ارز و… .
*سیاست دستوری بهخصوص برای صنایع ارزآور فلزی، معدنی و پتروشیمی، قیمتگذاری دستوری برای صنایع، گرانی قیمت گاز، قیمت نرخ خوراک، حاملهای انرژی، تعرفههای اشتباه برای فروش صادراتی شرکتها، عدممدیریت موضوعاتی که باعث رشد هزینه صنایع میشود همچون قطعی گاز و برق و هر تصمیم اشتباه و عدمبرنامهریزی و مدیریت درست در مورد صنایع، بهخصوص صنایع پرپتانسیل کشور که به اقتصاد کشور کمک میکنند.
*رانت، ارزپاشی، ، فساد مدیریتی، سهام پروژهای و رانتی، تبلیغات منفی علیه بازار، برداشتن معاملات الگوریتمی، عدماستفاده از تجربیات اهل فن، نگرانی از ثبات سیاستگذاری، افزایش ریسکهای سیستماتیک، آینده مبهم، فرسایشی بودن اصلاح به دلیل یکطرفه بودن بازار، ربامحور بودن بانکها، اعتبارهای کارگزاریها که در شرایط کمرمق بازار، فشار فروش را بدتر میکند، تسویه اعتبار کارگزاریها که باید انجام شود، نوسانگیری روزانه کارگزاریها، هدایت نقدینگی دولتیها به سمت اوراق و هدایت نقدینگی مردم به سمت ملک، خودرو، سکه، دلار و… بهجز بورس، حجم و ارزش معاملات ضعیف، کمبود پول و تقاضا در بازار و… .
*بیاعتمادی و بدبینی مردم نسبت به بازار و مسوولان، عدمرغبت سهامداران به فعالیت در بازار سرمایه، سوءاستفاده از اعتماد مردم، شعار «پول هست اما اعتماد نیست»، شعار «پول از بورس گریزان شده»، عدمشفافیت کامل و نبود سازوکاری که ایجاد تعادل و اعتماد کند، ناامنی روانی همه معاملهگران بازار و عدمامید به آینده و… .
مهمترین مطالبات از سازمان بورس
تلاش برای ایجاد فضای امن سرمایهگذاری، اقدامات موثر بر بهبود شرایط، حمایت همهجانبه از بازار به صورت عملی و نه در حد حرف، پیگیری مطالبات سهامداران، عدمدخالت در سازوکار بازارسرمایه، استعفای برخی مدیران ناکارآمد و جایگزینی مدیران لایق، حذف معاملات الگوریتمی، اصلاح قوانین سبدگردانها، شفافسازی خرید صندوق حمایت، جبران ضرر تورمی سهامداران، محدودیت اختیار ناظر، قوانین و تصمیمات درست برای دامنه نوسان، حذف قیمتگذاری دستوری، اصلاح قوانین بازارگردانی و نظارت بر رفتار بازارگردانها، پیگیری نرخ سود بانکی، کاهش نرخ بهره، رها کردن بازار به حال خود تا به تعادل برسد، کوتاهکردن دست رانتخواران، ارسال نامه جامع توسط رئیس سازمان به وزرا و رئیسجمهور در خصوص مشکلات سازمان و مطالبه برای پاسخگویی، برخورد با متخلفان و ایجاد عدالت و برابری، بررسی دقیق معاملات حقوقی، دادن عمق به بازار با کاهش عرضههای اولیه و افزایش بیجهت تعداد نمادها، ایجاد بستر گسترده و مدرن برای آموزش سهامداران، شفافسازی معاملات، قانونگذاری درست و اصولی بر مبنای اصول علم اقتصاد و مالی، بازگرداندن اعتماد به بازار با استفاده از تمام ابزارها و ظرفیتهای موجود، احساس مسوولیت نسبت به سهامداران و کسبوکارهای فعال، نظارت بیشتر بر صورتهای مالی ارائهشده از سوی شرکتها، حذف تصمیمات اشتباه و ناگهانی، جلوگیری از رانت، کنترل صندوقهای درآمد ثابت و…
دنیای اقتصاد
